AI-teksten controleren op feiten en toon

AI-tools schrijven vlot en overtuigend. Juist daardoor vallen fouten minder op: een verzonnen cijfer, een bron die niet bestaat, een productkenmerk dat je niet hebt, of een belofte die je niet kunt waarmaken. De verantwoordelijkheid voor wat je publiceert of verstuurt, ligt bij jou. Met deze checklist controleer je AI-teksten systematisch.

Feiten en bronnen

• ☐ Alle cijfers, datums en percentages zijn gecontroleerd in een betrouwbare bron.
• ☐ Genoemde bronnen, onderzoeken en citaten bestaan echt en zeggen wat de tekst beweert.
• ☐ Namen van personen, organisaties en producten kloppen.
• ☐ Wetten, regels en tarieven zijn actueel.
• ☐ Er staan geen verzonnen klantcases, reviews of testimonials in.

Je eigen bedrijf

• ☐ Diensten, producten, prijzen en voorwaarden kloppen.
• ☐ Er worden geen beloftes gedaan die je niet waarmaakt (levertijden, garanties, resultaten).
• ☐ Onderscheidende punten zijn juist en onderbouwd.

Gevoelige onderwerpen

• ☐ Juridische, fiscale, medische of financiële uitspraken zijn door een deskundige gecontroleerd.
• ☐ Er staan geen uitspraken in die misleidend kunnen zijn voor consumenten.

Toon en stijl

• ☐ De tekst past bij je tone of voice en doelgroep.
• ☐ Algemene opvulzinnen en clichés zijn verwijderd ("In de snel veranderende wereld van vandaag…").
• ☐ Overdreven enthousiasme en superlatieven zijn afgezwakt.
• ☐ De aanspreekvorm is consequent, volgens je huisstijl.
• ☐ De tekst is concreet: voorbeelden, details, je eigen ervaring.

Originaliteit en rechten

• ☐ De tekst is geen (bijna) letterlijke kopie van een bestaande bron.
• ☐ Citaten zijn correct en met bronvermelding.
• ☐ Gebruikte afbeeldingen of materiaal mag je gebruiken. Zie AI en auteursrecht op content.

Taal en vorm

• ☐ Spelling en grammatica gecontroleerd.
• ☐ Geen typisch vertaalde zinnen of Engelse constructies.
• ☐ Opbouw en lengte passen bij het kanaal.

Voor websites en SEO

• ☐ De tekst voegt iets toe ten opzichte van wat al online staat. Zie AI-content voor SEO.
• ☐ Interne links en bronvermeldingen kloppen.

Typische AI-fouten en hoe je ze vindt

• Verzonnen bron of onderzoek — Hoe herken je hem?: algemene verwijzing ("uit onderzoek blijkt") zonder naam of link; Controle: zoek de bron op; niet te vinden is schrappen
• Verouderd feit — Hoe herken je hem?: tarieven, regels of productnamen van een paar jaar geleden; Controle: vergelijk met de actuele website van de overheid of leverancier
• Te stellige claim — Hoe herken je hem?: "altijd", "gegarandeerd", "de beste"; Controle: kun je het bewijzen? Anders afzwakken of schrappen
• Verkeerde context — Hoe herken je hem?: Amerikaanse regels, prijzen in dollars, Engelse termen; Controle: vervang door de Nederlandse situatie
• Kenmerk dat je niet hebt — Hoe herken je hem?: een dienst of garantie die AI aan je bedrijf toeschrijft; Controle: leg naast je eigen dienstenoverzicht

Wie controleert wat?

Spreek af dat de schrijver de tekst niet alleen zelf controleert. Een praktische verdeling:

• De schrijver controleert feiten, bronnen en toon met deze checklist.
• Een vakinhoudelijke collega leest teksten met technische of inhoudelijke uitspraken.
• Een deskundige (jurist, fiscalist) beoordeelt juridische en fiscale passages vóór publicatie.

Leg in je AI-beleid vast welke teksten welke controle nodig hebben. Zie Een AI-beleid opstellen.

Voorbeeld

Stel: een installatiebedrijf laat een AI een blog schrijven over subsidies voor warmtepompen. De tekst noemt een subsidiebedrag en een voorwaarde die niet meer kloppen, en verwijst naar een "onderzoek" dat niet te vinden is. Bij controle worden bedrag en voorwaarden vervangen door een verwijzing naar de actuele informatie van de overheid, wordt het verzonnen onderzoek verwijderd en wordt een eigen praktijkvoorbeeld toegevoegd.

Veelgestelde vragen

Waarom verzint AI soms feiten?

Taalmodellen voorspellen tekst die plausibel klinkt; ze zijn geen database van gecontroleerde feiten.

Kan ik de AI vragen om bronnen?

Je kunt erom vragen, maar controleer altijd of ze bestaan en kloppen. Tools met zoekfunctie geven vaak betere bronnen, maar ook die moet je nagaan.

Hoeveel tijd kost controleren?

Afhankelijk van de tekst. Reken het mee in je planning; het is nog steeds sneller dan alles zelf schrijven.

Moet een tweede persoon meelezen?

Voor belangrijke of gevoelige teksten is dat verstandig.

Kan een AI-detector helpen?

Detectors zijn onbetrouwbaar. Richt je op kwaliteit en juistheid, niet op detectie.

Hulp nodig?

Wil je content die klopt, bij je merk past en gevonden wordt? Bekijk onze dienst contentmarketing.

Markeer bij het controleren elke feitelijke bewering in de tekst. Alles wat gemarkeerd is, moet je kunnen onderbouwen met een bron of eigen kennis; anders gaat het eruit.