Kennisbank
AI voor ondernemers
Een AI-gebruiksbeleid opstellen voor je team
Een AI-gebruiksbeleid legt vast welke AI-tools je team mag gebruiken, welke gegevens er wel en niet in mogen, wie de uitkomsten controleert en hoe je omgaat met fouten en vragen. Houd het kort en praktisch: één tot twee pagina's met concrete voorbeelden. Laat juridische onderdelen, zoals afspraken over persoonsgegevens, toetsen door een deskundige.
Waarschijnlijk gebruiken medewerkers al AI-tools, met of zonder afspraken: om een e-mail te herschrijven, een tekst samen te vatten of een idee uit te werken. Zonder afspraken weet niemand welke gegevens waar terechtkomen en wie verantwoordelijk is voor de uitkomst. Een kort beleid geeft duidelijkheid, zonder dat je het gebruik onnodig afremt.
Wat staat erin?
1. Doel en reikwijdte
Waarom je het beleid hebt en voor wie het geldt: medewerkers, stagiairs, freelancers die voor je werken.
2. Toegestane tools
Een lijst met tools die je hebt beoordeeld, bij voorkeur met zakelijke accounts waarin je de instellingen beheert. Leg vast hoe iemand een nieuwe tool kan voorstellen. Zie een AI-tool kiezen: checklist.
3. Gegevens: wat wel en wat niet
- Wel: openbare informatie, eigen teksten zonder vertrouwelijke details, algemene vragen.
- Niet, tenzij de tool daarvoor is goedgekeurd: persoonsgegevens van klanten of medewerkers, vertrouwelijke bedrijfsinformatie, wachtwoorden en toegangsgegevens, gegevens die onder een geheimhoudingsafspraak vallen.
Geef concrete voorbeelden. "Plak geen e-mailwisseling met een klant in een gratis chatbot" is duidelijker dan "wees voorzichtig met gegevens".
4. Controle van uitkomsten
AI kan overtuigend klinkende fouten maken. Spreek af dat een mens elke uitkomst controleert voordat die naar een klant gaat of wordt gepubliceerd. Zie AI-teksten controleren op feiten en toon.
5. Transparantie
Bepaal wanneer je vermeldt dat AI is gebruikt, bijvoorbeeld bij een chatbot op je website of bij automatisch gegenereerde samenvattingen.
6. Verantwoordelijkheid en vragen
Wie is aanspreekpunt voor vragen over AI-gebruik, en wat doet een medewerker als er per ongeluk gevoelige gegevens in een tool zijn gezet?
7. Kennis en uitleg
Een beleid werkt alleen als mensen begrijpen waarom het er is. Plan een korte uitleg voor nieuwe en bestaande medewerkers: wat AI goed kan, waar het fouten maakt en wat de afspraken zijn.
8. Evaluatie
AI-tools veranderen snel. Plan een vast moment, bijvoorbeeld elk halfjaar, om het beleid en de lijst met tools te bekijken.
Zo voer je het in
- Inventariseer welke tools nu al worden gebruikt, zonder te oordelen.
- Schrijf een eerste versie van één tot twee pagina's.
- Bespreek het met je team en verwerk vragen en voorbeelden.
- Laat onderdelen over persoonsgegevens en contracten toetsen door een jurist of privacydeskundige.
- Leg het vast en neem het op in de introductie van nieuwe medewerkers.
Wet- en regelgeving
Sinds 2 februari 2025 vraagt de Europese AI-verordening van organisaties die AI-systemen gebruiken dat zij maatregelen nemen voor de AI-geletterdheid van hun medewerkers. De Autoriteit Persoonsgegevens, die in Nederland het toezicht op AI en algoritmes coördineert, heeft daarover handreikingen gepubliceerd, zoals Aan de slag met AI-geletterdheid. Een AI-gebruiksbeleid kan een onderdeel van die aanpak zijn, maar is op zichzelf geen garantie dat je aan de regels voldoet. Daarnaast blijft de AVG gelden zodra er persoonsgegevens in een AI-tool terechtkomen.
Dit artikel is een praktische handreiking, geen juridisch advies. Regels en de uitleg ervan kunnen veranderen. Kijk voor de actuele stand op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens en laat je adviseren over wat voor jouw organisatie nodig is.
Hulp nodig?
Wil je AI verantwoord inzetten in je bedrijf, bijvoorbeeld in je bestaande software en werkprocessen? Bekijk AI & Automation, software laten inrichten en AI-marketing.
Een verbod op alle AI-tools werkt zelden: medewerkers gebruiken ze dan ongezien. Duidelijke afspraken en een goedgekeurde zakelijke tool zijn effectiever.
Kennisbank
Verder lezen
