Kennisbank
AI voor ondernemers
De AVG bij AI en automatisering: waar je op let
Verwerk je met AI of automatiseringen persoonsgegevens, dan gelden de regels van de AVG. Bepaal per toepassing welke gegevens erdoor gaan en waarom, gebruik alleen wat nodig is, kies diensten met zakelijke voorwaarden en een verwerkersovereenkomst, controleer waar gegevens worden verwerkt, informeer betrokkenen in je privacyverklaring en houd een mens betrokken bij beslissingen over personen. Twijfel je, vraag dan advies aan een privacyjurist.
Een automatisering die aanvragen doorzet naar je CRM, een AI-tool die mails samenvat of klantvragen beantwoordt: het bespaart tijd, maar er gaan vaak persoonsgegevens doorheen. Dat mag, mits je het zorgvuldig regelt. Deze checklist helpt je de belangrijkste vragen te stellen. Het is geen juridisch advies; bij twijfel of bij gevoelige gegevens schakel je een privacyjurist in.
Per toepassing: de vijf vragen
- ☐ Welke gegevens gaan erdoor? Namen, e-mailadressen, telefoonnummers, inhoud van berichten, en zitten daar bijzondere gegevens tussen, zoals gezondheid?
- ☐ Waarom? Wat is het doel, en op welke grondslag verwerk je de gegevens, bijvoorbeeld de uitvoering van een overeenkomst of een gerechtvaardigd belang?
- ☐ Is het nodig? Kun je minder gegevens gebruiken, bijvoorbeeld alleen de vraag en niet de bijlagen?
- ☐ Wie verwerkt ze? Welke diensten en leveranciers zijn betrokken?
- ☐ Hoe lang? Hoe lang bewaren de tool en de leverancier de gegevens?
Leveranciers en AI-diensten
- ☐ Gebruik een zakelijke versie of API met voorwaarden waarin staat dat je invoer niet wordt gebruikt om modellen te trainen.
- ☐ Sluit een verwerkersovereenkomst met elke dienst die namens jou persoonsgegevens verwerkt.
- ☐ Controleer waar gegevens worden verwerkt. Gaat dat buiten de Europese Economische Ruimte, dan moet daar een geldige grondslag voor zijn.
- ☐ Leg vast welke diensten je gebruikt, in een eenvoudig verwerkingsregister.
Transparantie
- ☐ Vermeld in je privacyverklaring dat je automatisering en AI-diensten gebruikt, waarvoor en welke categorieën leveranciers.
- ☐ Laat mensen weten dat ze met een AI-systeem communiceren, bijvoorbeeld bij een chatbot of AI-telefoonassistent. De Europese AI-verordening stelt hier eisen aan; controleer welke voor jouw toepassing gelden.
Menselijke controle
- ☐ Laat geen beslissingen met grote gevolgen voor personen volledig automatisch nemen, zoals het afwijzen van een sollicitant of klant.
- ☐ Laat AI-uitkomsten die naar klanten gaan eerst door een medewerker controleren, zeker in het begin.
Beveiliging
- ☐ Beperk wie toegang heeft tot de automatiseringen en de gekoppelde accounts.
- ☐ Gebruik tweestapsverificatie op je automatiseringstool en AI-accounts.
- ☐ Sla API-sleutels niet op in gedeelde documenten.
Wanneer een DPIA?
Bij verwerkingen met een hoog risico voor mensen, bijvoorbeeld grootschalige verwerking van gevoelige gegevens of systematische profilering, kan een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) verplicht zijn. De Autoriteit Persoonsgegevens publiceert een lijst van verwerkingen waarvoor dat geldt.
Voorbeeld
Stel: een fysiotherapiepraktijk wil AI gebruiken om aanmeldingen via de website samen te vatten. Omdat aanmeldingen gezondheidsinformatie kunnen bevatten, besluit de praktijk het formulier aan te passen: medische details worden niet meer via het formulier gevraagd, alleen naam, contactgegevens en de gewenste afspraak. De AI vat alleen die gegevens samen, via een zakelijke dienst met verwerkersovereenkomst. De privacyverklaring wordt aangepast.
Veelgestelde vragen
Mag ik ChatGPT gebruiken voor klantmails?
Met een zakelijke versie en goede afspraken kan dat. Plak geen klantgegevens in een gratis, persoonlijk account. Leg intern vast wat wel en niet mag; zie een AI-gebruiksbeleid opstellen.
Is een automatisering zonder AI ook een verwerking?
Ja. Ook als een tool alleen gegevens doorzet van je formulier naar je CRM, verwerk je persoonsgegevens en gelden dezelfde basisregels.
Wie is verantwoordelijk?
Jij als organisatie blijft verantwoordelijk, ook als een leverancier de verwerking uitvoert.
Hulp nodig?
Wil je AI en automatisering inzetten met de privacy goed geregeld? Bekijk AI & Automation. Voor juridisch advies verwijzen we je naar een privacyjurist.
Maak per automatisering één regel in een overzicht: naam, doel, welke gegevens, welke leveranciers, en wie eigenaar is. Dat is de basis van je verwerkingsregister.
Kennisbank
Verder lezen
