Leesbaarheid: lettertype, grootte en regellengte

Bezoekers lezen webpagina's anders dan een boek. Ze scannen koppen, lezen de eerste zinnen en springen naar wat voor hen relevant is. Tekst die moeilijk te lezen is, door de vormgeving of door de formulering, wordt overgeslagen. Leesbaarheid gaat daarom over twee dingen: hoe de tekst eruitziet en hoe hij geschreven is.

Typografie

• Lettertype broodtekst — Richtlijn: rustig en goed leesbaar op scherm; schreefloos is gangbaar
• Lettergrootte broodtekst — Richtlijn: ongeveer 16–18 px op desktop, niet kleiner dan 16 px op mobiel
• Regelafstand — Richtlijn: ongeveer 1,4–1,6 keer de lettergrootte
• Regellengte — Richtlijn: ongeveer 50–80 tekens per regel
• Alinea-afstand — Richtlijn: duidelijk zichtbare ruimte tussen alinea's
• Uitlijning — Richtlijn: links uitgelijnd; geen uitgevulde tekst op het web
• Aantal lettertypen — Richtlijn: hooguit twee: één voor koppen, één voor tekst

Decoratieve lettertypen zijn geschikt voor koppen of een logo, niet voor lopende tekst. Hoofdletters over hele zinnen lezen moeizaam. En let op kleurcontrast: lichtgrijze tekst doet alle goede typografie teniet.

Schrijfstijl

• Eén boodschap per alinea, drie tot vijf zinnen.
• Korte zinnen. Gemiddeld vijftien tot twintig woorden is prettig lezen; wissel af.
• Actieve zinnen. "Wij installeren je warmtepomp" in plaats van "De warmtepomp wordt door ons geïnstalleerd".
• Gewone woorden. Leg vaktermen uit of vervang ze.
• Het belangrijkste eerst. Per pagina en per alinea.
• Opsommingen voor reeksen en stappen.
• Tussenkoppen die zeggen wat er volgt. Zie Koppen structureren.

Taalniveau

Veel Nederlanders lezen het prettigst op een begrijpelijk niveau, ook als ze hoogopgeleid zijn: eenvoudige tekst leest sneller. Voor algemene websites is helder, eenvoudig Nederlands een goede standaard. Voor vakspecifieke doelgroepen mag het technischer, als het maar duidelijk blijft.

Ruimte voor de lezer

Instellingen die WCAG vraagt: als een lezer zelf de regelafstand, alinea-afstand of letterafstand vergroot, mag er geen tekst wegvallen of overlappen. Ontwerpen met vaste hoogtes voor tekstblokken lopen hier vaak op stuk.

Leesbaar voor mensen en machines

Wat de tekst makkelijk leesbaar maakt voor bezoekers, maakt hem ook bruikbaarder voor zoekmachines en AI-assistenten: korte alinea's met één gedachte, koppen die zeggen waar een sectie over gaat, en het antwoord vooraan. Lange blokken tekst zonder structuur worden door mensen overgeslagen en door machines lastiger in bruikbare stukken verdeeld. Zie Een antwoordgerichte openingsalinea schrijven.

Voorbeeld

Stel: een zorgverlener heeft pagina's met tekst van 14 pixels, regels van bijna 150 tekens breed en alinea's van tien zinnen. Na het aanpassen naar 17 pixels, een maximale tekstbreedte, regelafstand 1,5, kortere alinea's en tussenkoppen per onderwerp, is dezelfde inhoud veel toegankelijker, zonder dat er een woord is geschrapt.

Veelgestelde vragen

Welk lettertype is het best leesbaar?

Er is niet één beste. Kies een lettertype dat is ontworpen voor schermgebruik, met duidelijk onderscheidbare letters (zoals hoofdletter I en kleine l).

Is een schreeflettertype slecht voor het web?

Niet per se. Op moderne schermen zijn goede schreeflettertypen prima leesbaar; het gaat om het specifieke lettertype en de grootte.

Hoe beperk ik de regellengte in mijn website?

Geef tekstblokken een maximale breedte, bijvoorbeeld rond 65–75 tekens, via de stijlinstellingen van je CMS of thema.

Maakt lettergrootte uit voor SEO?

Niet direct, maar leesbaarheid beïnvloedt hoe bezoekers je pagina gebruiken.

Moet ik webfonts gebruiken?

Webfonts geven meer keuze, maar laden extra bestanden. Beperk het aantal varianten en laad ze efficiënt.

Hulp nodig?

Wil je een website die prettig leest op elk scherm? Bekijk onze aanpak voor UX/UI-design.

Lees je belangrijkste pagina hardop voor. Waar je hapert of adem tekortkomt, is de zin te lang.